Το παρόν κείμενο έχει σκοπό να θέσει σε μία γραμμική βάση το θέμα της επιλογής καυσίμου των χρηστών των Mazda RX8.

Το μέγεθος οκτάνια εξ ορισμού ονομάζεται ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΝΤΙΚΡΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Είναι ένα μέγεθος λοιπόν που μας λέει πόσο δύσκολα το συγκεκριμένο καύσιμο αυταναφλέγεται. Αυτό και τίποτε άλλο!!! Η βενζίνη 100 οκτανίων ΔΕΝ είναι καύσιμο που παρέχει περισσότερη θερμική ενέργεια ανά κιλό και ως εκ τούτου δεν παρέχει και μεγαλύτερη ισχύ ανά κιλό καυσίμου.

 Μα υπάρχει διαφορά στην απόδοση-ισχύ του κινητήρα μου ;  

Η απάντηση είναι σχετική και έχει δύο σαφέστατες απαντήσεις. ΟΧΙ σε κάποιες περιπτώσεις, ΝΑΙ σε κάποιες άλλες... Και εξηγούμε:

Τι διαφορά έχει η 95άρα από την 100άρα; Πέντε οκτάνια! (και μερικά πρόσθετα που όμως σχετίζονται με την καθαρότητα του κινητήρα και αυτό σε βάθος χρόνου ).

Το κλειδί στην απάντηση βρίσκεται στην λειτουργία των εμβολοφόρων βενζινοκινητήρων (κύκλος Οττο).

1. Κατά την φάση της εισαγωγής, στον κινητήρα μας εισέρχεται μείγμα αέρος καύσιμου (σε μέση αναλογία 14,7 προς 1 κατά βάρος, δηλαδή για κάθε 14,7 κιλά αέρα που ρουφάει ο κινητήρας ψεκάζεται 1 κιλό καυσίμου).

2. Το μείγμα αυτό κατά την φάση της συμπίεσης συμπιέζεται με αποτέλεσμα να ανεβαίνει η θερμοκρασία και η πίεση του. Για έναν κινητήρα wankel για παράδειγμα που έχει συμπίεση 10 προς 1 το μείγμα συμπιέζεται στο 10% του αρχικού του όγκου. Η πίεση του μίγματος τώρα δεν είναι ατμοσφαιρική αλλά αγγίζει τα 7,5 με 9 bar και η θερμοκρασία του 300 με 400^οC .

3. Στο τέλος της συμπίεσης γίνεται η έναυση του σπινθήρα. Το μείγμα που είναι γύρω από τον χώρο των μπουζι αναφλέγεται και διογκώνεται ταχύτατα. Σε αυτή την φάση η πίεση και η θερμοκρασία στον θάλαμο αυξάνεται ραγδαία. Αν η πίεση αυξηθεί πολύ γρήγορα τότε το υπόλοιπο μείγμα που δεν έχει αναφλεγεί ακόμα και βρίσκεται στον θάλαμο καύσης θα αυταναφλεγεί και το νέο μέτωπο φλόγας που θα δημιουργηθεί θα έρθει σε σύγκρουση με το κύριο μέτωπο φλόγας το όποιο ξεκίνησε από τα μπουζι. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται κρουστική καύση (πιρακια), την αντιλαμβανόμαστε από τον χαρακτηριστικό μεταλλικό θόρυβο και έχει τις γνωστές καταστροφικές συνέπειες για τον κίνητρα μας.

Όπως γίνεται αντιληπτό όσο περισσότερα οκτάνια έχει το καύσιμο τόσο περισσότερη είναι η αντοχή του στην αυτανάφλεξη άρα και πιο δύσκολο να έχουμε πιράκια.

Και που μπαίνει σε όλα αυτά ο παράγοντας ισχύς του κινητήρα;
Μα στην προπορεία της ανάφλεξης (advance-αβάνς στην γλώσσα του συνεργείου) και τον αισθητήρα χτυπήματος (knocking sensor).

Όσο περισσότερη προπορεία έχω στον σπινθήρα (δηλ. όσο γρηγορότερα ανάψει το μπουζί) τόσο μεγαλύτερη γίνεται η μέση πίεση καύσης στον θάλαμο, άρα μεγαλώνει ανάλογα και η ισχύς του κινητήρα. Αν κατά την λειτουργία του κινητήρα ο αισθητήριας χτυπήματος διαγνώσει πιράκια, τότε μειώνει σταδιακά το advance του σπινθήρα και φυσικά την ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΤΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ!!

Αρα όσο περισσότερα οκτάνια τόσα λιγότερα πιράκια, άρα και περισσότερο advance άρα και περισσότερη ισχύς!  

Βάσει των παραπάνω νομίζω καταλαβαίνουμε εύκολα την σημασία του καυσίμου όταν έχουμε υψηλές σχέσεις συμπίεσης ή turbo, χαμηλές σχέσεις συμπίεσης, όταν οδηγούμε χαλαρά ή στο όριο, όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι 40 ^οC ή 15 ^οC.

Το RX8 στην εργοστασιακή του έκδοση κατασκευάζεται για να λειτουργεί με 95 οκτάνια; Θα μπορούσε να προτείνει ο κατασκευαστής βενζίνες με τις οποίες το αμάξι χάνει άλογα και χτυπάει πιράκια; Τώρα αν η βενζίνη που αγοράζουμε από τον Mr ανώνυμο δεν έχει τα οκτάνια που αναγράφονται είναι κάτι που δεν αφορά την Mazda….

Γ.Γεωργάτος